Richt de brief aan het bevoegde bestuursorgaan
Verstuur de ingebrekestelling naar het orgaan dat op de aanvraag of het bezwaar moet beslissen, niet alleen naar een behandelaar of algemeen informatieadres.
Bestuursrecht en termijnen
De overheid beslist niet op tijd
Wanneer een bestuursorgaan te laat beslist op een aanvraag of bezwaar, kan een ingebrekestelling nodig zijn. Na twee weken kan vervolgens recht bestaan op een bestuurlijke dwangsom en kan beroep wegens niet tijdig beslissen worden ingesteld.
- Controle van de wettelijke beslistermijn en eventuele verlenging
- Zorgvuldige ingebrekestelling op het juiste moment
- Beroep bij de bestuursrechter wanneer een besluit uitblijft
Kernvraag
Is de geldende beslistermijn daadwerkelijk verstreken?
Belangrijkste risico
Een te vroege of onduidelijke ingebrekestelling
Mogelijke route
Ingebrekestelling, dwangsom en beroep bij de rechtbank
De juiste datum kan niet veilig worden bepaald aan de hand van alleen de datum waarop u de aanvraag of het bezwaar heeft verzonden. Ook ontvangst, wettelijke termijnen, verdaging, opschorting en verzoeken om aanvullende informatie kunnen relevant zijn.
Wanneer is een bestuursorgaan juridisch te laat?
De beslistermijn kan in een bijzondere wet staan. Is voor een aanvraag geen specifieke termijn bepaald, dan geldt een redelijke termijn. Het bestuursorgaan moet in beginsel binnen acht weken beslissen of binnen die periode laten weten wanneer een besluit kan worden verwacht.
Voor een beslissing op bezwaar geldt vaak een termijn van zes weken. Wanneer een bezwaarschriftenadviescommissie is ingesteld, is dat vaak twaalf weken. Verdaging, instemming met verder uitstel en opschorting kunnen de einddatum beïnvloeden.
Niet iedere vertraging is juridisch hetzelfde.
Controleer de bijzondere wet, de ontvangstbevestiging,
alle uitstelbrieven en eventuele verzoeken om aanvullende
gegevens voordat een ingebrekestelling wordt verzonden.
Wat moet een ingebrekestelling duidelijk maken?
Een ingebrekestelling moet het bestuursorgaan voldoende duidelijk laten weten dat de beslistermijn volgens de indiener is verstreken en dat alsnog een besluit wordt verlangd. Vermeld de aanvraag of het bezwaar, de indieningsdatum, het dossier- of zaaknummer en de datum waarop de beslistermijn volgens u is geëindigd.
Identificeer de openstaande beslissing
Benoem concreet op welke aanvraag of welk bezwaar nog geen besluit is genomen. Voeg zo nodig de ontvangstbevestiging en eerdere correspondentie toe.
Bewaar bewijs van ontvangst
De datum waarop het bestuursorgaan de ingebrekestelling ontvangt, is relevant voor de termijn van twee weken. Gebruik een verzendwijze die achteraf kan worden aangetoond.
Een ingebrekestelling die vóór het einde van de
beslistermijn is ontvangen, kan prematuur zijn. Dat kan
ertoe leiden dat geen bestuurlijke dwangsom ontstaat en
dat een later beroep niet-ontvankelijk wordt verklaard.
Het bestuursorgaan krijgt nog twee weken
Na ontvangst van een geldige ingebrekestelling heeft het bestuursorgaan in de reguliere regeling nog twee weken om alsnog te beslissen. Blijft een besluit uit, dan kan de bestuurlijke dwangsom gaan lopen en kan beroep wegens niet tijdig beslissen worden ingesteld.
Bestuurlijke dwangsom
In de algemene Awb-regeling bedraagt de dwangsom € 23 per dag gedurende de eerste veertien dagen, € 35 per dag gedurende de volgende veertien dagen en € 45 per dag voor de resterende dagen.
Maximum
De bestuurlijke dwangsom loopt maximaal 42 dagen en bedraagt binnen deze algemene regeling maximaal € 1.442.
Beroep zonder voorafgaand bezwaar
Tegen het uitblijven van een besluit kan na de vereiste stappen rechtstreeks beroep worden ingesteld. Er hoeft niet eerst bezwaar te worden gemaakt tegen het niet tijdig beslissen.
Uitzonderingen bestaan
Bij bepaalde besluiten, zoals onderdelen van de toeslagenregeling, Woo-zaken en sommige bijzondere wettelijke procedures, kan de dwangsomregeling anders werken of niet gelden.
Beroep wegens niet tijdig beslissen
Wanneer twee weken zijn verstreken na ontvangst van de ingebrekestelling en nog geen besluit is bekendgemaakt, kan beroep bij de bevoegde bestuursrechter worden ingesteld. Het beroepschrift moet de openstaande aanvraag of het bezwaar identificeren en wordt onderbouwd met de relevante correspondentie en de ingebrekestelling.
De rechtbank behandelt dit type beroep vaak zonder zitting. Rechtspraak vermeldt als streven een uitspraak binnen acht weken na ontvangst wanneer de zaak op stukken wordt afgedaan. Dat is geen gegarandeerde doorlooptijd.
Advocaat niet verplicht.
Voor deze bestuursrechtelijke procedure is geen advocaat
verplicht. Een jurist kan het dossier beoordelen, het
beroepschrift opstellen en als gemachtigde optreden.
Wat kan de rechter bepalen?
Het beroep is gegrond
Wanneer het bestuursorgaan te laat is en nog steeds geen besluit heeft genomen, kan de rechter het beroep gegrond verklaren.
Nieuwe beslistermijn
De rechter legt doorgaans een nieuwe termijn op. Vaak is dat twee weken, maar een andere termijn kan passend zijn wanneer de aard of complexiteit van de zaak dat vereist.
Rechterlijke dwangsom
De rechter kan aan overschrijding van de nieuwe termijn een aanvullende dwangsom verbinden. Hoogte en maximum worden door de rechter in de concrete zaak bepaald.
Vaststelling bestuurlijke dwangsom
Wanneer daarom is gevraagd en de wettelijke regeling van toepassing is, kan de rechter ook de reeds verbeurde bestuurlijke dwangsom vaststellen.
Wat gebeurt er als alsnog wordt beslist?
Een besluit dat tijdens de beroepsprocedure wordt genomen, betekent niet in iedere zaak dat alle geschilpunten verdwijnen. Er kan nog belang bestaan bij vaststelling van een dwangsom, vergoeding van griffierecht of proceskosten. Tegen de inhoud van het nieuwe besluit kunnen bovendien afzonderlijke rechtsmiddelen openstaan.
Beoordeel daarom na ontvangst van het besluit zowel de gevolgen voor het beroep niet tijdig als de inhoudelijke bezwaar- of beroepsmogelijkheden tegen het besluit zelf.
Bij welke overheidsorganisaties kan dit spelen?
Gemeente en provincie
Bijvoorbeeld bij vergunningen, handhaving, subsidies, bijstand, Wmo-besluiten en bezwaarzaken.
UWV en andere uitvoeringsorganisaties
Bijvoorbeeld bij uitkeringen, verzekeringsbesluiten of een beslissing op bezwaar.
Ministeries en rijksdiensten
Bijvoorbeeld bij vergunningen, ontheffingen, openbaarmaking of bestuurlijke sancties.
Bijzondere procedures
Voor de IND, Belastingdienst, Toeslagen, Woo en andere bijzondere regimes kunnen afwijkende termijnen en dwangsomregels gelden.
Welke stukken zijn nodig?
Aanvraag of bezwaarschrift
Inclusief verzend- en ontvangstbewijs en het eventuele primaire besluit waartegen bezwaar is gemaakt.
Ontvangstbevestiging
Hierin staat vaak welke termijn het bestuursorgaan hanteert en onder welk zaaknummer de procedure loopt.
Verdaging en opschorting
Alle brieven over verlenging, aanvullende informatie, herstel van verzuim of instemming met verder uitstel.
Reeds verzonden ingebrekestelling
Inclusief bewijs van verzending en ontvangst, zodat kan worden vastgesteld wanneer de tweewekentermijn begon.
Andere bestuursrechtelijke routes
Boete van de Arbeidsinspectie
Over zienswijze, bezwaar, betaling,
evenredigheid en voorlopige voorziening.
Bezwaarprocedure en hoorzitting
Informatie over externe ondersteuning van
bezwaarschriftencommissies en ambtelijk horen.
Mediation met of binnen de overheid
Onderzoeken of naast de formele procedure ruimte
bestaat voor herstel van communicatie en afspraken.
Vragen over niet tijdig beslissen
Is iedere beslistermijn zes of acht weken?
Nee. De termijn hangt af van de bijzondere wet, het type aanvraag of bezwaar, een eventuele adviescommissie, verdaging en opschorting. Zonder specifieke termijn geldt bij aanvragen een redelijke termijn.
Kan ik direct beroep instellen zodra de termijn voorbij is?
Meestal moet u het bestuursorgaan eerst schriftelijk in gebreke stellen en daarna nog twee weken wachten. In bijzondere omstandigheden of wettelijke procedures kunnen andere regels gelden.
Krijg ik altijd maximaal € 1.442?
Nee. De bestuurlijke dwangsom bouwt per dag op en stopt wanneer een besluit wordt genomen of na maximaal 42 dagen. Bovendien bestaan wettelijke uitzonderingen op de dwangsomregeling.
Beslist de rechtbank altijd binnen acht weken?
Nee. Rechtspraak vermeldt voor afdoening zonder zitting een streven van acht weken. De werkelijke doorlooptijd kan door de zaak en rechtbank verschillen.
Wat als de overheid tijdens het beroep alsnog beslist?
Dan moet worden beoordeeld welk belang nog resteert bij de procedure, bijvoorbeeld vanwege een dwangsom, griffierecht of proceskosten. Tegen de inhoud van het nieuwe besluit kunnen afzonderlijke rechtsmiddelen openstaan.
Is een advocaat verplicht?
Nee. Bij de bestuursrechter is voor dit beroep geen advocaat verplicht. U kunt zelf procederen of zich laten bijstaan door een juridisch gemachtigde.
Mogelijke routes
Termijncontrole, ingebrekestelling of beroep
Welke stap juridisch juist is, hangt af van de toepasselijke beslistermijn, eerdere correspondentie en de fase waarin de vertraging zich bevindt.
Beslistermijn berekenen
Aanvraag, ontvangst, bijzondere wet, verdaging en opschorting in één tijdlijn plaatsen.
Ingebrekestelling
Het juiste bestuursorgaan ondubbelzinnig laten weten dat de termijn is verstreken en een besluit wordt verlangd.
Beroep niet tijdig beslissen
De bestuursrechter vragen een nieuwe beslistermijn en zo nodig een aanvullende dwangsom op te leggen.